Follow by Email

13.3.09

İngiliz Kemalin Motosiklet Günlükleri

Geçenlerde antika bir motosiklet fotoğrafı ilişti gözüme, takıldım kaldım. Tam da bu aralar motosikleti kullananlar kimdir? Necidir? Neden motosiklet kullanırlar? Bu merakımı gideriyordum bu fotoğraf üstüne tuz biber oldu.

İşte size nereden nereye dedirtecek gerçek bir hikâye. Ne alaka demeyin Gaziantep’te bir müzede sergilenen bu antika motosiklet birçok tartışmalara neden olmuş Arabistanlı Lawrence’in 1913-1915 yıllarında Türkiye’de kullandığı Seri No:3 olan motosikletmiş. Enteresandır ki daha ilk benzinli motosiklet seri üretimi yapan Indian ve Harley-Davidson firmaları kurulmamıştı, fakat İngiliz gizli istihbaratı teknolojiyi yakinen takip ediyordu bu firmaları bekleyemezdi orta asya’yı karıştırmaları gerekiyordu işine yarayacak dönemin en gelişmiş icadını aradı buldu. Bu araç gaz yağı ve buharla çalışan motosikletti ve Lawrence'in hizmetine sundu. Aslında biraz bekleselerdi Nicolaus August Otto’nun çağı aydınlatacak bir düşünçesi vardı, otto çevirimli denilen içten yanmalı motorunu 1876 yılında keşfedecek ve Alman Gottlieb Daimler beraber bu motoru kullanarak ilk benzinli motosikleti 1885 yılında yapacaklardı. Konu dışı olsa da eklemekte fayda var bu gelişimlere paralel olarak günümüz ilk içten yanmalı benzinli arabaları da yapılmıştı. Yani lafı fazla uzatmadan demek istediğim memleketimizin gördüğü bu gaz yağı ve buharla çalışan motosiklet bu gün kullandığımız motosikletlerin atalarından biridir. Belki de bu nedenle ülkemizde bu kadar çok eskiye dayanan bir motosiklet kullanımı vardır. Peki, bu Lawrence kimdi ve ne işi vardı bu memlekette?


Bu aslen İngiliz olan fakat Arabistanlı Lawrence adlıyla tanınan sahte kahraman bizim birçok tarihi eserimizi işte bu buharlı motosiklet ile çalmış, yalan olduğu ispatlanan çeşitli karalamalarda bulunmuş, en önemlisi de Omsalı İmparatorluğuna karşı Arap İsyanını başlatmış bir kişi. (Bu hikâye günümüzün siyaset meydanlarından ki bazı arap özentisi karakterleri de anımsatıyor bana aman tarih tekerrür etmez umarım.) Motosikletli isyancı pek hoş gelmiyor kulağa. Neyse konuyu değiştireyim bazı Alman kaynaklarında bu isyan on iki ciltlik bir rapor olarak yer almış fakat Lawrence’in bu raporda adı geçmemiş. Arapların zaten isyan edecekleri belliymiş Lawrence de bu isyana istihbarat açısından katkıda bulunmuş. Lawrence İngilizler için istihbarat ajanlığı yaptığı esnasında fazla hayalperest davranıp Bilgeliğin Yedi Işığı adındaki otobiyografik yapıtında çoğunlukla hayalle gerçeği birbirine karıştırmış, kendisinin gerilla savaşına katıldığını yazmış daha önce bölgede çalışan ajanların topladığı bilgileri de kendine mal etmiş.Bu kitabi Bernard Shaw edebi anlamda düzenlemiş muhakkak ki onunda bazı katkıları vardır dramatik kurguda. Aynı dönem Lawrence ile beraber çalışan haber muhabiri Lowell Tomhas bazı belge ve fotoğraflarla olayları abartarak savaştan sonra geziler düzenlemiş eserlerini tanıtmak için ve iyi paralara kazanmış. Bu çakma Arap uşağını efsaneleştirerek Arabistanlı Lawrence filminin yapılmasına temel oluşturmuş. Şimdi elim de bir imkân olsa bu konuyu bir film olarak tekrar işlerim. Mesela sağlam bir atıfta bulunarak İngiliz Kemal’in destansı motosiklet filmini yapabiliriz.

Bu bilgilerin kaynağını internetten edindiğim için bazı eksilikler olabilir, bu konuda paylaşımına ve eleştirilere açığım.

2 yorum:

içimden geldiği gibi ~~~ dedi ki...

ilgiyle okudum...:)

mali_k dedi ki...

Evet bu konu benim de çok ilgimi çekmişti beğenmenize sevindim...